Saltar al contenido principal

Capítulo 3: Mocking con Mockito

Introducción​

¿Cómo probar un UserService que depende de un UserRepository? Sin la base de datos, la prueba falla. La solución: Mockear el repositorio para simular su comportamiento.


🎯 Objetivos del Capítulo​

Al final de este capítulo, usted sabrá:

  1. ✅ Comprender por qué y cuándo mockear
  2. ✅ Crear mocks con @Mock y @InjectMocks
  3. ✅ Configurar el comportamiento con when().thenReturn()
  4. ✅ Verificar las llamadas con verify()
  5. ✅ Utilizar argument matchers

1. ¿Por qué Mockear?​

El Problema​

// Esta clase depende de UserRepository
@Service
public class UserService {
private final UserRepository userRepository;

public User findById(Long id) {
return userRepository.findById(id)
.orElseThrow(() -> new UserNotFoundException(id));
}
}

// ¿Cómo probar sin base de datos?
@Test
void shouldFindUserById() {
UserService service = new UserService(???); // ¡Se necesita un repositorio!
}

La Solución: Mocking​

@Test
void shouldFindUserById() {
// Crear un repositorio FALSO
UserRepository mockRepo = mock(UserRepository.class);

// Decirle qué retornar
when(mockRepo.findById(1L)).thenReturn(Optional.of(new User("John")));

// Probar el servicio
UserService service = new UserService(mockRepo);
User user = service.findById(1L);

assertEquals("John", user.getName());
}

2. Configuración Básica​

Con Anotaciones (Recomendado)​

import org.junit.jupiter.api.Test;
import org.junit.jupiter.api.extension.ExtendWith;
import org.mockito.InjectMocks;
import org.mockito.Mock;
import org.mockito.junit.jupiter.MockitoExtension;

@ExtendWith(MockitoExtension.class) // ← Activa Mockito
class UserServiceTest {

@Mock // ← Crea un mock
private UserRepository userRepository;

@InjectMocks // ← Inyecta los mocks
private UserService userService;

@Test
void shouldFindUserById() {
// when/then aquí
}
}

Flujo de Inyección​

@Mock userRepository ─────┐
├──→ @InjectMocks userService
@Mock anotherDep ─────────┘

3. when().thenReturn()​

Retornar un Valor​

@Test
void shouldReturnUser() {
// Configurar el mock
User mockUser = new User(1L, "John", "john@email.com");
when(userRepository.findById(1L)).thenReturn(Optional.of(mockUser));

// Probar
User result = userService.findById(1L);

// Verificar
assertEquals("John", result.getName());
}

Retornar Diferentes Valores​

@Test
void shouldReturnDifferentUsers() {
when(userRepository.findById(1L)).thenReturn(Optional.of(new User("John")));
when(userRepository.findById(2L)).thenReturn(Optional.of(new User("Jane")));
when(userRepository.findById(99L)).thenReturn(Optional.empty());

assertEquals("John", userService.findById(1L).getName());
assertEquals("Jane", userService.findById(2L).getName());
assertThrows(UserNotFoundException.class, () -> userService.findById(99L));
}

Llamadas Consecutivas​

@Test
void shouldReturnDifferentValuesOnConsecutiveCalls() {
when(userRepository.count())
.thenReturn(0L)
.thenReturn(1L)
.thenReturn(2L);

assertEquals(0L, userRepository.count()); // 1ª llamada
assertEquals(1L, userRepository.count()); // 2ª llamada
assertEquals(2L, userRepository.count()); // 3ª llamada
assertEquals(2L, userRepository.count()); // Después: último valor
}

4. thenThrow() - Simular Excepciones​

@Test
void shouldThrowException() {
when(userRepository.findById(anyLong()))
.thenThrow(new DatabaseException("Connection failed"));

assertThrows(DatabaseException.class, () -> userService.findById(1L));
}

@Test
void shouldThrowThenSucceed() {
when(userRepository.save(any()))
.thenThrow(new RuntimeException("First call fails"))
.thenReturn(new User("Saved"));

// 1ª llamada: excepción
assertThrows(RuntimeException.class, () -> userService.save(new User()));

// 2ª llamada: éxito
User saved = userService.save(new User());
assertNotNull(saved);
}

5. Argument Matchers​

any(), anyLong(), anyString()​

@Test
void shouldAcceptAnyId() {
when(userRepository.findById(anyLong())) // Cualquier Long
.thenReturn(Optional.of(new User("Generic")));

assertEquals("Generic", userService.findById(1L).getName());
assertEquals("Generic", userService.findById(999L).getName());
}

Matchers Disponibles​

any()           // Cualquier objeto
any(User.class) // Cualquier User
anyLong() // Cualquier long
anyInt() // Cualquier int
anyString() // Cualquier String
anyList() // Cualquier List
anyMap() // Cualquier Map
eq(value) // Igualdad exacta (con otros matchers)
isNull() // Null
isNotNull() // No null

Regla Importante: Todo o Nada​

// ❌ ERROR: Mezcla matcher y valor exacto
when(service.process(anyString(), "fixed")) // ¡ERROR!

// ✅ OK: Usar eq() para el valor exacto
when(service.process(anyString(), eq("fixed")))

argThat() - Matcher Personalizado​

@Test
void shouldMatchCustomCondition() {
when(userRepository.save(argThat(user ->
user.getName() != null && user.getName().length() > 3
))).thenReturn(new User("Saved"));

// Funciona
User saved = userService.save(new User("John"));
assertNotNull(saved);

// No coincide -> retorna null (comportamiento por defecto del mock)
User notSaved = userService.save(new User("Jo"));
assertNull(notSaved);
}

6. verify() - Verificar las Llamadas​

Verificación Simple​

@Test
void shouldCallRepository() {
userService.delete(1L);

// Verifica que deleteById fue llamado con 1L
verify(userRepository).deleteById(1L);
}

Número de Llamadas​

@Test
void shouldCallRepositoryCorrectTimes() {
userService.processAll();

verify(userRepository, times(3)).save(any()); // Exactamente 3 veces
verify(userRepository, atLeast(2)).findById(any()); // Al menos 2 veces
verify(userRepository, atMost(5)).count(); // Como máximo 5 veces
verify(userRepository, never()).delete(any()); // Nunca llamado
}

Orden de las Llamadas​

@Test
void shouldCallInOrder() {
userService.createAndNotify(new User("John"));

InOrder inOrder = inOrder(userRepository, emailService);

// Verifica el orden
inOrder.verify(userRepository).save(any()); // Primero save
inOrder.verify(emailService).sendWelcome(any()); // Luego email
}

verifyNoMoreInteractions​

@Test
void shouldOnlyCallSpecificMethods() {
userService.findById(1L);

verify(userRepository).findById(1L);
verifyNoMoreInteractions(userRepository); // Ninguna otra llamada
}

7. @Spy - Mock Parcial​

Diferencia Mock vs Spy​

// Mock: Todas las llamadas son simuladas (retornan null/0/false por defecto)
@Mock
private UserService mockService;

// Spy: Implementación real, pero se pueden sobrescribir algunos métodos
@Spy
private UserService spyService;

Uso​

@ExtendWith(MockitoExtension.class)
class PartialMockTest {

@Spy
private ArrayList<String> spyList = new ArrayList<>();

@Test
void testSpy() {
// Llamada real
spyList.add("one");
spyList.add("two");
assertEquals(2, spyList.size());

// Sobrescribir el comportamiento
when(spyList.size()).thenReturn(100);
assertEquals(100, spyList.size());

// El elemento realmente está ahí
assertEquals("one", spyList.get(0));
}
}

doReturn() vs when() con Spy​

@Spy
private UserService userService;

@Test
void testSpy() {
// ❌ PROBLEMA: when() llama al método real primero!
when(userService.riskyMethod()).thenReturn("safe");

// ✅ SOLUCIÓN: doReturn() no llama al método real
doReturn("safe").when(userService).riskyMethod();
}

8. Capturar los Argumentos​

ArgumentCaptor​

@Test
void shouldCaptureArgument() {
ArgumentCaptor<User> userCaptor = ArgumentCaptor.forClass(User.class);

userService.register("John", "john@email.com", "password");

verify(userRepository).save(userCaptor.capture());

User savedUser = userCaptor.getValue();
assertEquals("John", savedUser.getName());
assertEquals("john@email.com", savedUser.getEmail());
assertNotNull(savedUser.getPassword()); // Codificado
}

Con Anotación​

@Captor
private ArgumentCaptor<User> userCaptor;

@Test
void shouldCaptureMultipleArgs() {
userService.saveAll(List.of(new User("A"), new User("B")));

verify(userRepository, times(2)).save(userCaptor.capture());

List<User> capturedUsers = userCaptor.getAllValues();
assertEquals(2, capturedUsers.size());
assertEquals("A", capturedUsers.get(0).getName());
assertEquals("B", capturedUsers.get(1).getName());
}

9. Ejemplo Completo​

@ExtendWith(MockitoExtension.class)
class OrderServiceTest {

@Mock
private OrderRepository orderRepository;

@Mock
private ProductService productService;

@Mock
private EmailService emailService;

@InjectMocks
private OrderService orderService;

@Captor
private ArgumentCaptor<Order> orderCaptor;

@Test
void shouldCreateOrderSuccessfully() {
// Arrange
Product product = new Product(1L, "Laptop", 1000.0);
when(productService.findById(1L)).thenReturn(Optional.of(product));
when(orderRepository.save(any())).thenAnswer(inv -> {
Order order = inv.getArgument(0);
order.setId(100L);
return order;
});

// Act
Order order = orderService.createOrder(1L, 2, "john@email.com");

// Assert
assertNotNull(order);
assertEquals(100L, order.getId());
assertEquals(2000.0, order.getTotal());

// Verify
verify(productService).findById(1L);
verify(orderRepository).save(orderCaptor.capture());
verify(emailService).sendOrderConfirmation(eq("john@email.com"), any());

Order savedOrder = orderCaptor.getValue();
assertEquals(2, savedOrder.getQuantity());
}

@Test
void shouldThrowWhenProductNotFound() {
// Arrange
when(productService.findById(anyLong())).thenReturn(Optional.empty());

// Act & Assert
assertThrows(ProductNotFoundException.class,
() -> orderService.createOrder(999L, 1, "test@email.com"));

// Verify no order was saved
verify(orderRepository, never()).save(any());
verify(emailService, never()).sendOrderConfirmation(anyString(), any());
}
}

10. Resumen​

Anotaciones​

AnotaciónDescripción
@MockCrea un mock
@InjectMocksInyecta los mocks en la clase bajo prueba
@SpyMock parcial (implementación real)
@CaptorCaptura los argumentos
@ExtendWith(MockitoExtension.class)Activa Mockito

Métodos Clave​

// Configuración
when(mock.method()).thenReturn(value);
when(mock.method()).thenThrow(exception);
doReturn(value).when(spy).method();

// Verificación
verify(mock).method();
verify(mock, times(3)).method();
verify(mock, never()).method();
verifyNoMoreInteractions(mock);

// Matchers
any(), anyLong(), anyString()
eq(value)
argThat(condition)

🎯 Próximo Paso​

Mockito es perfecto para pruebas unitarias, pero a veces usted necesita probar con recursos reales. Ese es el rol de las pruebas de integración.

➡️ Capítulo 4: Pruebas de Integración


⬅️ Volver al Módulo 9